Thursday, 9 January 2025

महिला बांझपन - पॉलिसिस्टिक ओवरी सिंड्रोम (PCOS)

 

महिला बांझपन का परिचय

महिला बांझपन आज के समय में एक गंभीर समस्या बनती जा रही है, जो पूरी दुनिया में लाखों महिलाओं को प्रभावित कर रही है। इस लेख श्रृंखला का उद्देश्य महिला प्रजनन तंत्र से जुड़ी उन चुनौतियों को विस्तार से समझाना है, जो बांझपन का कारण बनती हैं।

इस श्रृंखला के माध्यम से हम प्रजनन प्रक्रिया के प्रत्येक चरण का विश्लेषण करेंगे, जिससे विभिन्न समस्याओं और उनके संभावित समाधान पर प्रकाश डाला जा सके। हमारा लक्ष्य है कि महिलाएं अपने स्वास्थ्य के प्रति जागरूक हों और बांझपन के संभावित कारणों को समझकर सही कदम उठाएं।

अगले लेख में, हम अंडाशय और ओव्यूलेशन से जुड़ी समस्याओं पर चर्चा करेंगे।

 

पॉलिसिस्टिक ओवरी सिंड्रोम (PCOS): हार्मोनल असंतुलन और इसका प्रभाव



परिचय:

पॉलिसिस्टिक ओवरी सिंड्रोम (PCOS) महिलाओं में होने वाली एक सामान्य लेकिन गंभीर समस्या है। यह एक हार्मोनल विकार है जो महिलाओं की प्रजनन क्षमता को प्रभावित करता है। भारत में, हर 10 में से 1 महिला PCOS से ग्रसित है। इस लेख में, हम PCOS के कारण, लक्षण, और उपचार पर चर्चा करेंगे।


PCOS क्या है?

PCOS एक ऐसी स्थिति है जिसमें अंडाशय (ओवरी) में छोटे-छोटे सिस्ट बन जाते हैं। यह समस्या हार्मोनल असंतुलन के कारण होती है, जिससे अंडोत्सर्जन (Ovulation) प्रक्रिया बाधित हो जाती है। इस स्थिति में शरीर में एंड्रोजन नामक पुरुष हार्मोन का स्तर बढ़ जाता है, जिससे महिलाओं को कई स्वास्थ्य समस्याओं का सामना करना पड़ता है।


PCOS के लक्षण:



PCOS के लक्षण हर महिला में अलग-अलग हो सकते हैं, लेकिन सामान्यतः इसमें निम्नलिखित लक्षण शामिल होते हैं:

  1. अनियमित मासिक धर्म: पीरियड्स का देर से आना या न आना।
  2. वजन बढ़ना: विशेष रूप से पेट के क्षेत्र में चर्बी का जमाव।
  3. मुंहासे: हार्मोनल असंतुलन के कारण त्वचा पर पिंपल्स।
  4. अनचाहे बाल: चेहरे, छाती या पीठ पर अधिक बाल उगना।
  5. बाल झड़ना: सिर के बाल पतले होना या झड़ना।
  6. थकान और अवसाद: ऊर्जा की कमी और मानसिक तनाव।

PCOS के कारण:

PCOS के कारणों का पूरी तरह से पता नहीं है, लेकिन कुछ प्रमुख कारण निम्नलिखित हो सकते हैं:

  • जेनेटिक फैक्टर: यदि परिवार में किसी को PCOS है, तो इसका खतरा अधिक होता है।
  • इंसुलिन प्रतिरोध: शरीर में इंसुलिन की मात्रा अधिक होने से एंड्रोजन का स्तर बढ़ सकता है।
  • जीवनशैली: अस्वस्थ खानपान और शारीरिक गतिविधि की कमी।

PCOS के स्वास्थ्य पर प्रभाव:

PCOS का महिलाओं के स्वास्थ्य पर व्यापक प्रभाव पड़ता है। यह न केवल प्रजनन क्षमता को प्रभावित करता है, बल्कि इससे डायबिटीज, हाई ब्लड प्रेशर, और हृदय रोग का खतरा भी बढ़ जाता है।


PCOS का उपचार:

PCOS का कोई स्थायी इलाज नहीं है, लेकिन इसे नियंत्रित किया जा सकता है।

  1. आहार और जीवनशैली में बदलाव:
    • कम कार्बोहाइड्रेट और उच्च प्रोटीन युक्त आहार लें।
    • रोजाना कम से कम 30 मिनट व्यायाम करें।
  2. योग और प्राणायाम:
    • योग और ध्यान तनाव को कम करने में मदद करते हैं।
    • भस्त्रिका, अनुलोम-विलोम, और कपालभाति जैसे प्राणायाम PCOS में लाभकारी हैं।
  3. औषधियां और चिकित्सा:
    • डॉक्टर की सलाह से हार्मोनल थेरपी या अन्य दवाइयां लें।
  4. आयुर्वेदिक उपचार:
    • अशोक चूर्ण, शतावरी, और त्रिफला जैसे आयुर्वेदिक नुस्खे PCOS में सहायक हो सकते हैं।

निष्कर्ष:

PCOS एक गंभीर स्वास्थ्य समस्या है, लेकिन सही उपचार और जीवनशैली में बदलाव से इसे प्रबंधित किया जा सकता है। यदि आपको PCOS के लक्षण दिखाई दें, तो तुरंत डॉक्टर से परामर्श लें। स्वस्थ जीवनशैली अपनाकर आप PCOS के प्रभाव को कम कर सकती हैं और एक स्वस्थ जीवन जी सकती हैं।


#PCOS #महिला_स्वास्थ्य #हार्मोनल_असंतुलन #आयुर्वेद #स्वस्थ_जीवनशैली #प्रजननक्षमता



 डॉ. भूषण काळे                                                                                 डॉ .स्मिता काळे 

  एम एस (प्रसूती व स्त्री रोग )                                                                  एम डी (पंचकर्म ) केरळ

                       आयुभूषण आयुर्वेदिक वंध्यत्व निवारण आणि केरळीय पंचकर्म चिकित्सालय

                             (वंध्यत्व, स्त्रीरोग, गर्भसंस्कार, सुवर्णप्राशन, केरळीय पंचकर्म)

                                                       9665351355 / 8888511522

Wednesday, 20 November 2024

स्तंभन दोष (इरेक्टाइल डिस्फंक्शन): कारणे, लक्षणे आणि उपचार

 


स्तंभन दोष, ज्याला इंग्रजीत Erectile Dysfunction (ED) म्हणतात, हा पुरुषांमधील एक सामान्य समस्या आहे. यात लिंग कठोर होण्यास किंवा कठोर राहण्यास अडथळा येतो, ज्यामुळे लैंगिक जीवनावर परिणाम होतो. योग्य उपचारांनी हा त्रास कमी केला जाऊ शकतो. आज आपण या समस्येची कारणे, लक्षणे आणि आयुर्वेदिक उपचारांचा अभ्यास करू.


स्तंभन दोषाची कारणे

स्तंभन दोष अनेक कारणांमुळे होऊ शकतो. यामध्ये मुख्यतः दोन प्रकार आहेत –

  1. शारीरिक कारणे:
    • मधुमेह (Diabetes)
    • उच्च रक्तदाब (Hypertension)
    • हृदयविकार (Heart Diseases)
    • लठ्ठपणा (Obesity)
    • धूम्रपान व मद्यपान
  2. मानसिक कारणे:
    • ताणतणाव (Stress)
    • नैराश्य (Depression)
    • नात्यातील समस्या

स्तंभन दोषाची लक्षणे

  • लिंग कठोर होण्यात सातत्याचा अभाव
  • लैंगिक इच्छेची कमी
  • लैंगिक कृतीदरम्यान पूर्णता न मिळणे
  • आत्मविश्वासाचा अभाव

स्तंभन दोषाचे आयुर्वेदिक उपचार

आयुर्वेदात स्तंभन दोषावर प्रभावी उपचार आहेत. हे उपचार शरीराच्या मूळ दोषांवर काम करतात आणि दीर्घकालीन परिणाम देतात.

  1. आहार व जीवनशैली बदल:

    • सकस आहार (फळे, सुकामेवा, गव्हाचे पीठ)
    • व्यायाम व योगासन (विशेषतः वीरासन, भुजंगासन)
    • धूम्रपान व मद्यपान टाळा
  2. औषधे:

    • अश्वगंधा: पुरुषांची लैंगिक शक्ती वाढवते.
    • शतावरी: हार्मोन्स संतुलित करते.
    • गोक्षुर: शरीराची ऊर्जा आणि सहनशक्ती वाढवते.
  3. पंचकर्म उपचार:

    • उत्तर बस्ती ही आयुर्वेदातील विशिष्ट पद्धत आहे, ज्याचा प्रभावी उपयोग पुरुषांच्या लैंगिक आरोग्यासाठी होतो.
    • शिरोधारा आणि अभ्यंग उपचार तणाव कमी करण्यासाठी मदत करतात.

स्तंभन दोष टाळण्यासाठी टिपा

  • नियमित व्यायाम करा.
  • ताण-तणाव व्यवस्थापनासाठी ध्यान व योगाचा अवलंब करा.
  • वेळेवर झोप व योग्य आहार घ्या.
  • तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनाने योग्य उपचार घ्या.

आमचे तज्ज्ञ मार्गदर्शन घ्या

स्तंभन दोष हा उपचार होऊ शकणारा विकार आहे. आयुभूषण आयुर्वेदिक फर्टिलिटी सेंटर येथे अनुभवी तज्ज्ञांच्या मदतीने संपूर्ण आयुर्वेदिक उपचार केले जातात.
संपर्क साधा: 9665351355, 8888511522
आमच्या क्लिनिकला भेट द्या किंवा आमच्याशी थेट संपर्क साधा.

आपल्या आयुष्यात आनंद आणि समाधान निर्माण करण्यासाठी आयुर्वेदाचा आधार घ्या!

Sunday, 17 November 2024

पुरुष लैंगिक समस्या : कारणे, उपचार आणि आयुर्वेदिक उपाय

 



पुरुष लैंगिक समस्येचे सामान्य स्वरूप

पुरुष लैंगिक समस्या (Male Sexual Dysfunction) ही एक सामान्य वैद्यकीय समस्या आहे, जी अनेक पुरुषांना त्यांच्या आयुष्यात कधी ना कधी अनुभवायला मिळते. या समस्येमुळे पुरुषांच्या वैवाहिक जीवनावर तसेच मानसिक आरोग्यावरही परिणाम होऊ शकतो.

पुरुष लैंगिक समस्यांचे प्रकार



पुरुषांमध्ये दिसून येणाऱ्या प्रमुख लैंगिक समस्यांमध्ये खालील समस्या समाविष्ट आहेत:

  1. शीघ्रपतन (Premature Ejaculation)
    शीघ्रपतन म्हणजे लिंगसंबंधाच्या सुरुवातीला किंवा अगदी काही वेळातच वीर्य स्राव होणे. ही समस्या अनेक पुरुषांना भेडसावते, ज्यामुळे मानसिक तणाव वाढतो.

  2. नपुंसकत्व (Erectile Dysfunction)
    लिंगाला योग्य ताठरता न मिळणे किंवा संबंधाच्या वेळी ताठरता टिकवता न येणे ही समस्या आहे. याला सामान्यत: 'इरेक्टाइल डिसफंक्शन' किंवा नपुंसकत्व म्हणतात.

  3. लिंग आकर्षणात कमी येणे (Low Libido)
    काही पुरुषांमध्ये लिंगसंबंधाविषयी कमी आवड असणे ही समस्या दिसून येते. ही स्थिती हार्मोनल असंतुलन, मानसिक तणाव किंवा इतर कारणांमुळे होऊ शकते.

  4. वीर्याचा अभाव (Azoospermia)
    वीर्याच्या तपासणीमध्ये शुक्राणूंची संख्या कमी असणे किंवा शुक्राणूंची पूर्णत: अनुपस्थिती ही समस्या काही पुरुषांना असू शकते. यामुळे वंध्यत्वाची समस्या निर्माण होते.

पुरुष लैंगिक समस्यांचे कारणे

पुरुष लैंगिक समस्या निर्माण होण्यामागे विविध कारणे असू शकतात. त्यातील काही प्रमुख कारणे पुढीलप्रमाणे आहेत:

  • हार्मोन्सची असंतुलन
    टेस्टोस्टेरोन हार्मोनची कमतरता ही एक प्रमुख कारणे आहे.

  • मानसिक तणाव आणि नैराश्य
    मानसिक आरोग्यावर परिणाम झाल्यास लैंगिक इच्छेवरही परिणाम होतो.

  • जवळचे व्यसन (Smoking, Alcohol)
    मद्यपान आणि धूम्रपान या सवयीमुळे रक्तप्रवाहावर परिणाम होऊन नपुंसकत्वाची समस्या वाढू शकते.

  • आजारीपणा
    मधुमेह, उच्च रक्तदाब, हृदयविकार आणि स्थूलता यासारख्या आजारामुळे लैंगिक क्षमता कमी होते.

आयुर्वेदिक उपचार आणि उपाय

आयुर्वेदामध्ये पुरुष लैंगिक समस्यांवर प्रभावी उपचार आहेत. खालील आयुर्वेदिक उपाय पुरुषांच्या लैंगिक आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरू शकतात:

  1. आश्वगंधा
    आश्वगंधा हे एक प्रभावी औषध आहे जे शरीरातील टेस्टोस्टेरोनच्या पातळीला वाढवते आणि तणाव कमी करते.

  2. गोक्षुर
    गोक्षुर ही वनस्पती पुरुषांची लैंगिक क्षमता वाढवते तसेच नपुंसकत्वावर परिणामकारक असते.

  3. शिलाजीत
    शिलाजीत हे एक आयुर्वेदिक घटक आहे जे पुरुषांची शारीरिक शक्ती आणि लैंगिक क्षमता वाढवते.

  4. उत्तर बस्ती
    उत्तर बस्ती ही एक पंचकर्म उपचार पद्धत आहे जी मूत्रसंस्था आणि प्रजनन प्रणालीसाठी प्रभावी आहे.

आयुर्वेदिक जीवनशैली टिप्स

  • नियमित व्यायाम
    नियमित योग आणि व्यायाम केल्यामुळे रक्तप्रवाह सुधारतो आणि हार्मोन संतुलित होतात.

  • संतुलित आहार
    फळे, भाज्या, ड्रायफ्रूट्स आणि प्रोटीनयुक्त आहार घेतल्याने शरीराला पोषण मिळते आणि लैंगिक क्षमता वाढते.

  • तनाव कमी करा
    ध्यानधारणा, प्राणायाम, आणि योगसाधना केल्याने मानसिक तणाव कमी होतो.

निष्कर्ष

पुरुष लैंगिक समस्या आजच्या काळात सामान्य आहेत, पण योग्य वेळी उपचार घेतल्यास त्यावर नियंत्रण मिळवता येऊ शकते. आयुर्वेदिक उपचार आणि जीवनशैलीतील बदल हे पुरुषांच्या लैंगिक समस्यांवर प्रभावी परिणाम दर्शवतात. जर तुम्हाला अशा समस्यांचा अनुभव होत असेल, तर आयुर्वेद तज्ञांचा सल्ला घेणे महत्वाचे आहे.

आयुर्भूषण आयुर्वेदिक फर्टिलिटी आणि केरळीय पंचकर्म केंद्र येथे आम्ही नैसर्गिक आणि आयुर्वेदिक पद्धतीने पुरुषांच्या सर्व प्रकारच्या लैंगिक समस्यांवर प्रभावी उपचार देतो. अधिक माहितीसाठी आमच्याशी संपर्क साधा आणि तुमच्या आरोग्याच्या समस्यांवर उपाय शोधा.

Saturday, 16 November 2024

पुरुष व स्त्रियांमधील लैंगिक समस्यांचे समाधान: आयुर्वेदातील उपाय

 


लैंगिक समस्यांना समजून घेणे व त्यावर उपचार करणे हे आरोग्य आणि जीवनातील आनंदासाठी खूप महत्वाचे आहे. भारतातील अनेक पुरुष आणि स्त्रिया लैंगिक समस्यांमुळे त्रस्त आहेत, परंतु अनेकदा हे विषय लाज आणि संकोचामुळे दुर्लक्षित राहतात. या ब्लॉगमध्ये आपण पुरुष आणि स्त्रियांच्या प्रमुख लैंगिक समस्यांवर चर्चा करू आणि आयुर्वेदाच्या दृष्टिकोनातून त्यावर उपचार कसे करावे हे समजून घेऊ.

पुरुषांमधील लैंगिक समस्या

पुरुषांमध्ये प्रमुख लैंगिक समस्यांमध्ये शीघ्रपतन (Premature Ejaculation), स्तंभन दोष (Erectile Dysfunction), आणि कमी लैंगिक इच्छा (Low Libido) या समस्यांचा समावेश होतो. या समस्यांमुळे केवळ शारीरिकच नाही, तर मानसिक तणाव देखील वाढतो. अनेक अभ्यासांनुसार, साधारणतः 30-50% पुरुषांना काही ना काही प्रकारच्या लैंगिक समस्यांचा सामना करावा लागतो.

कारणे:
  1. आहार व जीवनशैली: अनियमित आहार, मद्यपान, धूम्रपान आणि तणाव हे प्रमुख घटक आहेत.
  2. मानसिक कारणे: ताणतणाव, चिंता, आणि आत्मविश्वासाची कमतरता.
  3. शारीरिक कारणे: मधुमेह, उच्च रक्तदाब आणि हृदयविकार.

स्त्रियांसाठी लैंगिक समस्या

स्त्रियांमध्ये कमी लैंगिक इच्छा, संभोगदरम्यान वेदना (Dyspareunia), आणि ऑर्गॅज्ममध्ये अडचण ही सामान्य समस्या आहे. संशोधनानुसार, साधारणतः 40-50% स्त्रियांना त्यांच्या जीवनात कधीतरी या समस्यांचा सामना करावा लागतो.

कारणे:
  1. हार्मोनल असंतुलन: थायरॉइड, PCOS, आणि मेनोपॉज.
  2. मानसिक कारणे: लाज, न्यूनगंड आणि पूर्वीच्या शारीरिक अत्याचाराचे अनुभव.
  3. शारीरिक कारणे: जननेंद्रियांचे विकार आणि संक्रमण.

आयुर्वेदिक उपचार

आयुर्वेदात या समस्या दूर करण्यासाठी विविध औषधी, पंचकर्म उपचार, आणि जीवनशैलीतील बदलांचा वापर केला जातो.

  1. अश्वगंधा आणि शिलाजित: या औषधींनी शक्तिवर्धन होते, मानसिक ताण कमी होतो आणि वीर्याच्या गुणवत्तेत सुधारणा होते.
  2. शुक्रधातू वर्धक उपचार: यामुळे पुरुषांच्या लैंगिक क्षमतेत सुधारणा होते.
  3. उत्तर बस्ती: स्त्रियांसाठी विशेष उपचार, ज्यामुळे गर्भाशय आणि प्रजनन प्रणाली सुदृढ होते.
  4. योग आणि ध्यान: तणाव कमी करण्यासाठी नियमित योगासने व ध्यान उपयुक्त ठरतात.


लैंगिक समस्यांवर मात करण्यासाठी आयुर्वेदिक उपचार खूपच प्रभावी आहेत. लाज किंवा संकोच बाळगण्याची गरज नाही, कारण योग्य उपचार घेतल्यास आणि जीवनशैलीत सुधारणा केल्यास हे विकार पूर्णपणे बरे होऊ शकतात. आयुर्वेदाच्या सहकार्याने आपण एक आरोग्यपूर्ण आणि आनंदी लैंगिक जीवन जगू शकतो.

डॉ. भूषण काळे  96 65 351 355

एम एस (प्रसूती स्त्री रोग ), पी एच डी (स्कॉलर ) वंध्यत्व 

डॉ. स्मिता काळे 88 88 511 522

एम डी (पंचकर्म ), केरळ.

Thursday, 14 November 2024

वीर्य विश्लेषणातील समस्या आणि त्याचे उपाय

 



वीर्य विश्लेषण हे पुरुषाच्या प्रजननक्षमतेचे परीक्षण करण्यासाठी केले जाणारे एक महत्त्वाचे चाचणी आहे. या चाचणीमध्ये वीर्यातील शुक्राणूंची गुणवत्ता, प्रमाण, हालचाल, आणि संरचना तपासली जाते. बऱ्याचदा, पुरुषांना गर्भधारणा करण्यासाठी अडचणी येत असल्यास, डॉक्टर वीर्य विश्लेषण करण्याचा सल्ला देतात. चला तर मग, वीर्य विश्लेषणातील काही सामान्य समस्या आणि त्यांचे उपाय जाणून घेऊ.

1. ओलिगोस्पर्मिया (Oligospermia) - शुक्राणूंची संख्या कमी असणे



ओलिगोस्पर्मियामध्ये शुक्राणूंची संख्या सामान्यपेक्षा कमी असते. सामान्यतः 1 मिलिलिटर वीर्यात 15 दशलक्षपेक्षा जास्त शुक्राणू असावेत. कमी शुक्राणूंच्या संख्येमुळे गर्भधारणा करण्यास अडचणी येतात.

उपाय:

  • पौष्टिक आहारात प्रथिने, झिंक, फॉलिक अॅसिड, आणि व्हिटॅमिन C समृद्ध पदार्थांचा समावेश करावा.
  • तंबाखू आणि मद्याचे सेवन टाळावे.
  • ताणतणाव कमी करण्यासाठी ध्यान, योग किंवा शारीरिक व्यायामाचा अवलंब करावा.

2. अस्टेनोस्पर्मिया (Asthenospermia) - शुक्राणूंची हालचाल कमी असणे



अस्टेनोस्पर्मिया म्हणजे शुक्राणूंची हालचाल कमी असणे. गर्भधारणा करण्यासाठी शुक्राणूंनी योग्य प्रकारे हालचाल करून गर्भाशयात पोहोचणे आवश्यक असते.

उपाय:

  • योग्य वजन राखा आणि नियमित व्यायाम करा.
  • अँटिऑक्सिडंटयुक्त आहाराचा समावेश करा ज्यामुळे शुक्राणूंची हालचाल सुधारते.
  • उष्ण वातावरण आणि अत्यंत घट्ट कपड्यांचा वापर टाळा, कारण यामुळे शुक्राणूंवर विपरीत परिणाम होऊ शकतो.

3. टेराटोस्पर्मिया (Teratozoospermia) - शुक्राणूंची विकृत संरचना



टेराटोस्पर्मियामध्ये शुक्राणूंची आकृती किंवा संरचना योग्य नसते. अशा विकृत शुक्राणूंनी अंडाणूसोबत फलन होणे कठीण असते.

उपाय:

  • आहारात भाज्या, फळे, आणि सुकामेवा यांचा समावेश करा, कारण त्यात अँटिऑक्सिडंट्स मुबलक प्रमाणात असतात.
  • तंबाखू, मद्यपान आणि अनारोग्यकारक जीवनशैली बदलून निरोगी जीवनशैली अवलंबावी.
  • डॉक्टरांचा सल्ला घेऊन आवश्यक औषधे घ्यावी.

4. अझोस्पर्मिया (Azoospermia) - वीर्यात शुक्राणूंची अनुपस्थिती




अझोस्पर्मिया ही एक गंभीर समस्या आहे ज्यामध्ये वीर्यात शुक्राणूंचे प्रमाण पूर्णतः शून्य असते. ही समस्या सामान्यतः वंध्यत्वाचे एक प्रमुख कारण असते.

उपाय:

  • टेस्टिक्यूलर बायोप्सी किंवा तांत्रिक उपचारांसाठी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
  • हॉर्मोनल असंतुलन असल्यास, तज्ञांच्या मार्गदर्शनानुसार हॉर्मोन थेरपी घ्यावी.
  • जीवनशैलीत सुधारणा करून, निरोगी आहार आणि ताणतणाव कमी करण्यावर भर द्यावा.

5. व्हिस्कोसिटी (Viscosity) - वीर्याची घट्टपणा वाढणे



वीर्य अधिक घट्ट असणे हे शुक्राणूंच्या हालचालीत अडथळा आणू शकते आणि फलन होण्याची शक्यता कमी होते.

उपाय:

  • भरपूर पाणी प्या आणि शरीर हायड्रेटेड ठेवा.
  • डॉक्टरांच्या सल्ल्याने ल्यूब्रिकेशन वाढवण्यासाठी काही औषधे घेऊ शकता.
  • अन्नातील फायबर वाढवून पचनसंस्थेचे कार्य सुधारावे.

निष्कर्ष

वीर्य विश्लेषणाच्या चाचणीत आढळणाऱ्या समस्या वेळेवर निदान केल्यास आणि योग्य उपचार घेतल्यास, पुरुष वंध्यत्वावर मात करता येऊ शकते. कोणत्याही समस्या असल्यास, डॉक्टरांचा सल्ला घेऊन आवश्यक चाचण्या आणि उपचार घ्यावेत. आयुर्वेदिक उपचारांचा अवलंब करून देखील या समस्यांवर मात करता येते.

आयुर्भूषण आयुर्वेदिक फर्टिलिटी सेंटरमध्ये आम्ही अशा समस्यांसाठी वैद्यकीय सल्ला आणि प्रभावी उपचार प्रदान करतो. अधिक माहितीसाठी आम्हाला संपर्क साधा.

आपले आरोग्य आमची प्राथमिकता!


डॉ. भूषण काळे  96 65 351 355

एम एस (प्रसूती स्त्री रोग ), पी एच डी (स्कॉलर ) वंध्यत्व 

डॉ. स्मिता काळे 88 88 511 522

एम डी (पंचकर्म ), केरळ.

Tuesday, 12 November 2024

वीर्य विश्लेषण (Semen Analysis): पुरुषांच्या प्रजनन आरोग्यासाठी महत्वाचा तपासणी

 


          वीर्य विश्लेषण (Semen Analysis) म्हणजे काय?



वीर्य विश्लेषण, ज्याला स्पर्म काउंट असेही म्हणतात, ही तपासणी वीर्य आणि शुक्राणूंच्या गुणवत्तेची व प्रमाणाची मोजणी करते. वीर्य हा गाढ, पांढरट द्रव असतो जो संभोगाच्या वेळी शिश्नातून बाहेर पडतो. याला उत्सर्ग (Ejaculation) असे म्हणतात. वीर्यामध्ये शुक्राणू असतात, जे पुरुषांच्या प्रजनन प्रणालीमध्ये तयार होतात आणि बाळाच्या निर्मितीसाठी आवश्यक असलेले आनुवंशिक घटक असतात.

जर आपण आणि आपल्या जोडीदाराने दीर्घ काळापासून गर्भधारणा साधण्याचा प्रयत्न केला असेल आणि तरीही यश मिळत नसेल, तर वीर्य किंवा शुक्राणूंच्या गुणवत्तेच्या समस्या यामागे असू शकतात. कमी शुक्राणूंची संख्या किंवा योग्यरित्या न हालणारे शुक्राणू हे वंध्यत्वाचे (Infertility) कारण ठरू शकतात. वीर्य विश्लेषण या समस्यांचे निदान करण्यासाठी एक प्रभावी तपासणी आहे.

वीर्य विश्लेषण कधी करावे?

तुम्हाला वीर्य विश्लेषण करण्याची गरज असू शकते जर:

  • तुम्ही आणि तुमच्या जोडीदाराने किमान 12 महिने गर्भधारणा साधण्याचा प्रयत्न केला आणि यश मिळाले नाही.
  • तुम्ही अलीकडेच व्हॅसेक्टॉमी (पुरुष नसबंदी शस्त्रक्रिया) केली असेल आणि वीर्यामध्ये शुक्राणू नसल्याची खात्री करायची असेल.

वीर्य विश्लेषण कसे करतात?

तपासणीसाठी वीर्याचे नमुने आवश्यक असतात. हा नमुना गोळा करण्यासाठी तुम्हाला प्रयोगशाळेत खासगी खोलीत हस्तमैथुन करून वीर्य एका स्वच्छ कंटेनरमध्ये गोळा करावे लागते. अधिक अचूक परिणाम मिळवण्यासाठी, तपासणीसाठी नमुना लवकरच प्रयोगशाळेत पाठवणे आवश्यक आहे.

  • नमुना गोळा करण्याआधी 2-7 दिवस संभोग टाळावा. यामुळे शुक्राणूंची संख्या वाढण्यास मदत होईल.
  • तपासणीसाठी वीर्याच्या गुणवत्तेत दिवसभरात बदल होऊ शकतो, त्यामुळे दोन किंवा अधिक वेळा नमुना गोळा करावा लागतो.

तपासणीचे परिणाम काय दर्शवतात?



वीर्य विश्लेषणामध्ये अनेक घटक तपासले जातात:

  1. वीर्याचे प्रमाण (Volume): कमी प्रमाणामुळे गर्भधारणेची शक्यता कमी होते.
  2. शुक्राणूंची संख्या (Sperm Count): कमी संख्या असणे हे वंध्यत्वाचे संकेत असू शकतात.
  3. शुक्राणूंची हालचाल (Motility): योग्यरित्या हालणारे शुक्राणू गर्भधारणेसाठी आवश्यक आहेत.
  4. शुक्राणूंची आकार-रचना (Morphology): अयोग्य आकाराचे शुक्राणू अंडाणूला फलित करण्यास अक्षम असू शकतात.
  5. pH: वीर्याच्या अम्लतेमध्ये असामान्यता असल्यास शुक्राणूंच्या हालचालीवर परिणाम होऊ शकतो.
  6. पांढरया रक्त पेशी (Leukocytes): वीर्यामध्ये पांढरया रक्त पेशींची उपस्थिती संसर्गाचे सूचक असू शकते.

जर परिणाम सामान्य नसतील, तर याचा अर्थ तुम्ही कायमस्वरूपी वंध्य आहात असे नाही. पुढील तपासणीसाठी आपल्या डॉक्टरांना भेटा, कारण काही समस्या जीवनशैलीत बदल करून किंवा उपचारांद्वारे सोडवता येऊ शकतात.

वंध्यत्वाची संभाव्य कारणे:



  • धूम्रपान, मद्यपान किंवा इतर चुकीच्या सवयी
  • वृषणांमध्ये (Testicles) शारीरिक समस्या जसे की वॅरिकोसील (Varicocele)
  • आनुवंशिक आजार किंवा मधुमेह, हार्मोनल असंतुलन

निष्कर्ष

वीर्य विश्लेषण ही पुरुषांच्या प्रजनन आरोग्याची तपासणी करण्यासाठी एक महत्त्वाची प्रक्रिया आहे. जर तपासणीच्या निकालात समस्या आढळल्या तर उपचारांसाठी डॉक्टरांच्या सल्ल्याने पुढील तपासण्या आणि उपाययोजना ठरवता येतात. त्यामुळे गर्भधारणेची शक्यता वाढवण्यासाठी आपल्या डॉक्टरांना वेळेवर सल्ला घ्या.

आपल्या आरोग्याची काळजी घ्या आणि आपल्या आयुष्यात आनंद आणि समाधान मिळवा!


डॉ. भूषण काळे  96 65 351 355

एम एस (प्रसूती स्त्री रोग ), पी एच डी (स्कॉलर ) वंध्यत्व 

डॉ. स्मिता काळे 88 88 511 522

एम डी (पंचकर्म ), केरळ.

Tuesday, 19 September 2023

गर्भधारणा होण्यासाठी उपयुक्त आहार

 गर्भधारणा होण्यासाठी उपयुक्त आहार



    तुम्ही नियमितपणे व्यायाम सुरू केलेला आहे. फॉलिकल स्टडी म्हणजे स्त्रीबीजाची वाढ तपासण्यासाठी सोनोग्राफी सुद्धा तुम्ही करत आहात. जवळपास आठ तास होईल इतकी पुरेशी झोप सुद्धा तुम्ही घेत आहात. तरीसुद्धा तुम्हाला अपेक्षित असणाऱ्या त्या दोन गुलाबी रेषा प्रेग्नेंसी च्या किट वरती तुम्हाला दिसत नाहीत. 

एवढे सुद्धा करून का बरं प्रेग्नेंसी राहत नाही?

काही चूक होत आहे का?

तुम्हाला गर्भधारणा होण्यासाठी उपयुक्त असा आहार घेणं गरजेचं आहे.


    गर्भधारणा होण्यासाठी सर्वप्रथम स्त्रीबीज म्हणजेच अंड्याचं, शुक्राणू म्हणजेच पुरुष बिजाकडून फलित होणे म्हणजेच फर्टिलायझेशन होणे अपेक्षित असते, ज्यातून गर्भ निर्माण होतो. गर्भ फक्त निर्माण होऊन उपयोग नाही तर तो गर्भाशयाच्या पिशवीच्या आतील अस्तराला ज्याला इंडोमेट्रियम असं म्हटलं जातं त्याला चिकटणआणि त्यामध्ये रुजण अपेक्षित आहे. वाढणाऱ्या गर्भाच्या या गर्भपिशवीला चिकटूण रुजण्याच्या प्रक्रियेलाच इम्प्लांटेशन असं म्हटलं जातं. आणि या प्रक्रियेमध्येच तुम्ही सकस आणि संतुलित आहार घेणे तुमच्या गर्भाला तुमच्या शरीरात तुमच्या गर्भ पिशवीशी जुळण्यास सहाय्यकारी ठरतं.

    यासाठीच आज आपण आजच्या ब्लॉगच्या सिरीज मध्ये गर्भधारणेसाठी उपयुक्त अशा आहाराविषयी जाणून घेणार आहोत. जे गर्भधारणा म्हणजेच इम्प्लांटेशन तसेच गर्भिणी अवस्था म्हणजेच प्रेग्नेंसी मध्ये अतिशय महत्त्वपूर्ण ठरते.


इम्प्लांटेशन म्हणजे नेमकं काय?



    सकस आहाराची थाळी बनवण्यापूर्वी यासाठी हा सकस आहार आपण ज्यासाठी घेणार आहोत ती प्रक्रिया -  इम्प्लांटेशन किंवा गर्भधारणा म्हणजे नेमकं काय हे प्रथम पाहूया. स्त्री बीजाचं पुरुष बिजाकडून फलन झाल्यानंतर गर्भ निर्मितीचे प्रक्रिया सुरू होते त्यानंतर हा वाढणारा गर्भ आईच्या गर्भाशयाच्या पिशवीमध्ये आतील अस्तरावर एक सुरक्षित जागा शोधतो आणि त्या जागेला जाऊन चिकटतो. ही प्रक्रिया तुमच्या शरीराला सांगते की...अगं तू प्रेग्नेंट आहेस!! आणि त्यानंतर काही हार्मोन्स म्हणजेच संप्रेरकांची निर्मिती शरीराद्वारे सुरू होते. ज्यामध्ये सर्वात महत्त्वाचं हार्मोन आहे एच.सी.जी (ह्यूमन कोरियानिक गोनॅडो ट्रॉफीन). हा एचसीजी नावाचा हार्मोन तुमची मासिक पाळी थांबवतो आणि जी प्रेग्नेंसी टेस्ट तुम्ही करता त्याचा निकाल पॉझिटिव्ह दाखवतो. त्याचबरोबर ही इम्प्लांटेशनची प्रक्रिया गर्भाला शरीरामध्ये रुजल्यानंतर आईकडून त्याच्या वाढीसाठी आवश्यक असणारे पोषकांश आईकडून घेऊन स्वतःची वाढ करण्यास मदत करतो.


गर्भाच्या या वाढीच्या प्रवासामध्ये एक टाइम लाईन असते ती थोडक्यात आपण समजावून घेऊया:-



Fertilization/स्त्री व पुरुष बी ज्याचा संयोग (० ते १ दिवस) - प्रत्येक महिन्याला तुमचं शरीर एक परिपक्व अंड तुमच्या फॉलोपियन ट्यूब म्हणजेच गर्भाशय नलिकेमध्ये सोडत असतं. जेव्हा हे स्त्रीबीज  गर्भाशयनलिकेमध्ये येतं तेव्हा त्याच्याकडे फर्टिलायझेशन म्हणजेच पुरुष बिजाशी संयोग होण्यासाठी 24 तासाचा कालावधी असतो. या कालावधीमध्ये या अंड्याचा जर पुरुष बिजाशी संयोग झाला तर ते अंड फलित होतं आणि गर्भधारणा होते.

पेशींचे विभाजन/Cell division (१ ते ७ दिवस) - पुढच्या आठवड्यामध्ये तुमचं वाढणार भृण हे हे व्यस्त होतं. या पेशी वेगाने विभाजित होऊ लागतात आणि एक ब्लास्टोसिस्ट नावाचा घटक तयार होतो.

हा ब्लास्टोसिस्ट तयार होत असतानाच गर्भाशय नलिकेद्वारे गर्भाशयाच्या दिशेने जातो.

Implantation/गर्भ रुजणे (८ ते९ दिवस) - ही ती गोष्ट आहे ज्याची गर्भाशय वाट पाहत असते. आणि अशी आशा असते की ब्लास्टोसिस्ट या गर्भाशयाच्या अस्तरांमध्ये ज्याला इंडोमेट्रीयम म्हटलं जातं त्याच्यामध्ये रुजला जावा. जर असं झालं आणि  इम्प्लांटेशन यशस्वी झालं तर मग... अभिनंदन! तुम्ही पहिल्या तिमाहीच्या बोटीमध्ये चढलेल्या आहात. आणि जर असं झालं नाही, तर हे वाढणार भृण येणाऱ्या पाळी मधून शरीरातून बाहेर जाईल.

    तुम्हाला वाटत असेल, एकदा का फर्टीलायझेशन म्हणजे शुक्राणू आणि स्त्रीबीज यांचा संयोग झाला तर गर्भ नक्कीच रुजत असेल म्हणजेच इम्प्लांटेशन होतच असेल पण वस्तुस्थिती सांगायची झाली तर 60 टक्के भृण इम्प्लांटेशनचा टप्पा पार नाही करू शकत. आणि हे होण्यासाठी तुमच्या शरीरात इम्प्लांटेशनची शक्यता वाढवण्यासाठी सर्वात महत्त्वाचा एक घटक ठरतो तो म्हणजे संतुलित आणि पूरक असा आहार.


गर्भधारणेसाठी मदत करणारा आहार कोणता?



गर्भधारणेसाठी मदत करणारा आहार तो असतो जो वाढणाऱ्या भृणाला गर्भाशयाची आतील अस्तराशी चिकटण्यास मदत करतो आणि पुढील नऊ महिन्यासाठी त्या घरामध्ये राहण्यास सहायता करतो. 

प्रत्येक महिन्याला प्रोजेस्टेरोन नावाचा हार्मोन म्हणजेच संप्रेरक तुमच्या गर्भाशयाच्या पिशवीतील अस्तराची जाडी वाढवत असते जे वाढणाऱ्या भृणाला चिकटण्यासाठी मदत करते. हे सर्व होत असताना साध्या ताणतणावापासून ते पोषक आहार न घेणे अशा सर्व गोष्टी आपल्या शरीरातील हार्मोन्सचे संतुलन बिघडवतात आणि इम्प्लांटेशन ची शक्यता कमी होते. 

याचबरोबर उलटी, मळमळ, चक्कर येणे, पोट दुखणे थोड्या प्रमाणात अंगावरून जाणे अशा विविध तक्रारींना सुद्धा पहिल्या तिमाहीमध्ये सामोरे जावे लागते. या सर्वांचा विचार करून आहाराचे नियोजन करणे गरजेचे असते.


लिंबू वर्गातील फळे - 

गर्भाशयाचे आतील अस्तर जाड आणि गर्भधारणेसाठी सुपीक होण्याकरिता प्रोजेक्ट नामक हार्मोनची पातळी संतुलित असणे गरजेचे असते. ही पातळी संतुलित करण्याकरिता लिंबू वर्गातील फळे ज्यांच्यामध्ये विटामिन सी मुबलक प्रमाणात असते हे प्रोजेस्टेरॉनची पातळी वाढविण्यासाठी मदत करतात.

या वर्गामध्ये लिंबू, संत्री, द्राक्षे अशा फळांचा समावेश होतो.

मसूर, सोयाबीन, शेंगा यांच्यामध्ये झिंक मुबलक प्रमाणात उपलब्ध असते हे देखील पोजेस्टरोन या हार्मोनची पातळी संतुलित ठेवण्यास मदत करते.

द्रव म्हणजेच पातळ, मधुर म्हणजेच गोड आणि बृहन म्हणजेच पोषण करणारा आहार पहिल्या तिमाही मध्ये घेणे गरजेचे असते.

उलटी आणि मळमळ याचे प्रमाण अधिक असल्यामुळे आणि हार्मोन्स मुळे शरीरात थकवा जाणवत असल्यामुळे दुधाचा वापर या तिमाही मध्ये विशेष करून पहिल्या महिन्यामध्ये ईस्ट ठरते.

  मूग, मुगाची पेज, डाळ, भात, नारळाचे पाणी यांचा वापर करणे सुद्धा अतिशय फायदेशीर ठरते.


 डॉ. भूषण काळे                                                                                 डॉ .स्मिता काळे 

  एम एस (प्रसूती व स्त्री रोग )                                                                  एम डी (पंचकर्म ) केरळ

                       आयुभूषण आयुर्वेदिक वंध्यत्व निवारण आणि केरळीय पंचकर्म चिकित्सालय

                             (वंध्यत्व, स्त्रीरोग, गर्भसंस्कार, सुवर्णप्राशन, केरळीय पंचकर्म)

                                                                        8888511522

Monday, 17 July 2023


गर्भसंस्कार 

(क्रमशः)

 

 गर्भावस्थेची माहिती होणे


"मी गर्भवती आहे की नाही, याची पक्की माहिती मला कशी कळेल ?"


    सर्वात आधी आपल्या मनाचा आवाज ऐका. त्यामुळे तुम्हाला थोडा फार अंदाज लागू शकतो. तसं तर खरी किंवा ठाम माहिती मिळविण्यासाठी वैद्यकीय उपाचर पद्धती आहेच. सध्या अनेक प्रकारच्या चाचण्या करून तुम्ही गरोदर आहात की नाहीत याची माहिती मिळविता येते. 


होम प्रेगनन्सी टेस्ट :- 

ही टेस्ट तुम्ही तुमच्या बाथरूममध्ये अतिशय गुप्त पद्धतीने करू शकता. ही टेस्ट खूप लवकर होते. काही तरी असे नक्कीच असते ज्यामुळे तुम्ही पाळी चुकण्याच्या आधीच अंदाज करू शकता. (खरं तर जास्त चांगले निकाल पाळी चुकल्यानंतरच लागू शकतात. )

    या टेस्टमध्ये लघवीतील एच. सी. जी. हार्मोन्सची तपासणी होते, ज्यामुळे प्लासेंटा तयार होत असतो. हे तुमच्या रक्तात मिसळायला उशीर करीत नाही. लघवीत याचा अंश आढळताच तुम्हाला पॉझिटिव्ह निकाल मिळतो. हे संवेदनशील असतात, पण इतके जास्त नाही. गर्भधारणेच्या एका आठवड्यानंतर तुमच्या रक्तात एच. सी. जी. चा अंश तर असतो, पण टेस्टमध्ये त्याची तपासणी होऊ शकत नाही. जर तुम्ही पाळी येण्याच्या सात दिवस आधी तपासणी केली तरी सुद्धा गर्भधारणा होऊन सुद्धा निगेटिव्ह निकाल येण्याची शक्यता असते.

    पाळी येण्याच्या चार दिवस आधी टेस्ट केली तर ६० टक्के योग्य निकाल मिळण्याची शक्यता असते. पाळीच्या दिवशी तपासणी केली तर ९० टक्के योग्य निकाल कळतो आणि एक आठवड्यानंतर त्याची टक्केवारी ९७ टक्के योग्य असते. काळ जसा जसा जात जाईल तसे तसे निकाल अधिक स्पष्ट होत जातात. कारण या टेस्टच्या मदतीने तुमच्या गर्भावस्थेची तुम्हाला आधीच माहिती कळते. त्यामुळे आधीपासूनच तुम्ही डॉक्टर किंवा दाईचा सल्ला घेऊन स्वतःची देखभाल करायला सुरूवात करू शकता. अर्थात यानंतर वैद्यकीय चाचणी आहे. संपूर्ण तपासणी आणि रक्ताची तपासणी यावरून सर्व काही खात्रीशीररित्या स्पष्ट होते.


रक्ताची तपासणी :-

 गर्भधारणेला एक आठवडा उलटल्यानंतर जर रक्ताची तपासणी केली तर त्यावरून तुम्ही गर्भवती आहात की नाहीत याची पाहून १०० टक्के माहिती मिळते. यामध्ये रक्तातील एच. सी. जी. चे योग्य प्रमाण आणि पातळी गर्भधारणेची तारीखही सांगता येते. कारण जसा जसा गर्भावस्थेचा काळ वाढत जातो तसे रक्तातील एच. सी. जी. चे प्रमाणही वाढत जाते. अनेक डॉक्टर्स रक्ताच्या बरोबरीने लघवीचीही तपासणी करायला सांगतात.


वैद्यकीय तपासणी :- 

अर्थात रक्त आणि लघवीच्या तपासणीवरून गर्भावस्थेची योग्य माहिती मिळविता येते, पण गर्भाशयाचा आकार, योनी आणि सर्व्हिक्सचे रंग आणि सर्व्हिक्सच्या निर्मितीतील फरक यावरूनही गर्भावस्थेची वैद्यकीय तपासणी केली जाऊ शकते.


डॉ. भूषण काळे                                                                                 डॉ .स्मिता काळे 

  एम एस (प्रसूती व स्त्री रोग )                                                                  एम डी (पंचकर्म ) केरळ

                       आयुभूषण आयुर्वेदिक वंध्यत्व निवारण आणि केरळीय पंचकर्म चिकित्सालय

                             (वंध्यत्व, स्त्रीरोग, गर्भसंस्कार, सुवर्णप्राशन, केरळीय पंचकर्म)

                                                                        8888511522

Friday, 14 July 2023

 

गर्भसंस्कार - आई होताना घ्यावयाची पावले  

गर्भावस्थेची प्राथमिक लक्षणे

"आपण गर्भवती आहोत  याची खात्री करण्याची सर्वाधिक योग्य पद्धत अशी आहे, की तुमची प्रेगनन्सी टेस्ट पॉझिटिव्ह यायला हवी. तेव्हाच तुम्ही आई होणार आहात की नाही, हे कळू शकते. अनेक महिलांना कित्येक आठवडे गर्भावस्थेची माहिती कळत नाही, तर काही महिलांना आपण आई होणार असल्याचे आधीच कळते. तुम्हालाही जर अशी काही लक्षणे आढळून येत असतील तर होम प्रेगनन्सी कीट घरी आणायला उशीर करू नका. हे किट कोणत्याही मेडिकल स्टोअरमध्ये ही कीट सहज मिळू शकते.

 

मऊ वक्ष आणि निप्पल :- 



पाळी येण्याच्या आधी वक्षांना स्पर्श केल्यावरही किती त्रास होत असे, याची तर तुम्हाला कल्पना असतेच. गर्भधारणेपूर्वी वक्ष खूप मऊ होतात. अनेक महिलांचे वक्ष संवेदनशील, भरलेले, स्पर्श केल्यावर दुखत असतील तर ते गर्भधारणेचे लक्षण असू शकते. एकदा गर्भावस्था सुरू झाल्यावर वक्षांच्या आकारात बदल व्हायला लागतो त्याच बरोबर इतरही फरक जाणवू लागतात.

 

स्तनाग्रांचा गडदपणा :- 

निप्पलच्या भोवतालचा काळा भाग आणखी गडद व्हायला लागतो. गर्भावस्थेत असे होणे नैसर्गिक असते. त्याबरोबर त्यांचा आकारही वाढायला लागतो. त्वचेच्या रंगात होणाऱ्या बदलाचा अर्थ असा होतो की तुमच्या शरीरातील प्रेगनन्सी हार्मोन्सनी आपले काम सुरू केले आहे.

 

गुढ गाठी? :- 



नाही, हे खरे नाही; पण निप्पलच्या भोवताली बारीकशा गाठी झालेल्या दिसतात. (मॉटूंगमरी ट्यूबरकल्स) खरं तर या तेलाचा स्त्राव करणाऱ्या ग्रंथी असतात आणि तुमचे निप्पल आणि त्याच्या भोवतालचा भाग तेलकट राखण्याचे काम करतात. तुम्हाला तुमच्या बाळाला स्तनपान देण्याची ही पूर्वतयारी असते. येणाऱ्या काळासाठी शरीर स्वतःला तयार करीत असते.

 

रक्ताचे डाग पडणे(रक्तस्राव होणे) :- 

भृण गर्भाशयात आपली जागा तयार करीत असते तेव्हा अनेक महिलांना बारीकसा स्त्राव होतो. हा तुमच्या पाळीच्या काही दिवस आधी होतो. याचा रंग फिक्कट गुलाबी असतो. (लाल नसतो.) याला प्लासेन्टल साईन असे म्हणतात.

 

वारंवार लघवीची इच्छा :- 

तुम्हाला वारंवार लघवीला जाण्याची इच्छा होते. गर्भधारणा झाल्यानंतर दोन तीन आठवड्यांनी वारंवार लघवीला जावे लागू शकते. 

 

थकवा :- 

इतका थकवा जाणवतो, की सारे शरीर गळून जाते. ऊर्जा संपून जाते आणि आळसावून जाता. याचे  कारण म्हणजे येणाऱ्या काळासाठी तुमचे शरीर तयार होत असते.

 

उलटी होणे :-



 गर्भावस्थेच्या पहिल्या तिमाहीत उलटी झाल्यामुळे वारंवार बाथरूमला जाण्याची वेळ आणि मळमळीचा (मॉर्निंग सिकनेस) त्रास जाणवू लागतो. तसं तर साधारणपणे हा त्रास सहा आठवड्यानंतर व्हायला लागतो.

 

वास सहन न होणे :- 

नवीन गर्भधारणा झालेल्या महिलांची वासांची क्षमता खूप मोठ्या प्रमाणात वाढते. त्यांना प्रत्येक चांगल्या वाईट वासाचा, गंधाचा सर्वात आधी पत्ता लागतो.

 

पोट फुलणे किंवा ब्लॉटिंग :- 

पोटात काही तरी फुलत, वाढत असल्यासारखा भास होतो. खरं तर यानंतर गर्भामुळे पोटाचा आकार वाढणारच असतो, पण सुरुवातीला त्यातील हळूवार फरक जाणवत असतो.

 

तापमान वाढणे :- 

'बैसल बॉडी टेंपरेचर' तुम्ही जर खास थर्मामिटरचा वापर करून सकाळी उठल्या उठल्या शरीराचे तापमान मोजले तर त्यात १ अंशाने वाढ झाल्याचे जाणवते. गर्भावस्थेच्या काळात हे तापमान वाढलेलेच असते. खरं तर हे काही खात्रीचे लक्षण नाही, पण यावरून त्या आनंददायी बातमीचा अंदाज तर येतो.

 

पाळी न येणे :- 

जर नेहमीकरता तुमची मासिक पाळी नियमित होत असेल आणि यावेळी मासिक पाळी आली नसेल तर त्यावरूनही तुम्ही गर्भवती असल्याचा अंदाज करू शकता. अनियमित मासिक पाळी असल्यास प्रेग्नन्सी निश्चित करण्यासाठी इतरही लक्षणाचां आधार घ्यावा लागतो.


 डॉ. भूषण काळे                                                                                 डॉ .स्मिता काळे 

  एम एस (प्रसूती व स्त्री रोग )                                                                  एम डी (पंचकर्म ) केरळ

                       आयुभूषण आयुर्वेदिक वंध्यत्व निवारण आणि केरळीय पंचकर्म चिकित्सालय

                             (वंध्यत्व, स्त्रीरोग, गर्भसंस्कार, सुवर्णप्राशन, केरळीय पंचकर्म)

                                                                        8888511522